Chi lompas in Bulgaria, cun trenu, aparechiu o machina est su matessi, poita una mirada a su Monasteru de Rila tocat a si dda onai. Custu monasteru nosi fait giai cumprendiri s’ammaju e s’importu mannu chi tenit de s’artaria aunia s’agatat. Difatis est a 1.147 metrus de artaria in pissu de su mari e si ndi pesat intru de is montis Rila in sa baddi de su frumini Rilska, a, prus o mancu, centubinti chiolometrus de sa capitali bulgara Sofia. Est su prus mannu e su prus famau monasteru ortodosso de sa Bulgaria e tenit pintadas e operas de arti de grandu errichesa. De su 1983 est scritu in sa lista de is prendas de s’umanidadi de s’Unesco po sa balentzia dstorica e culturali. Su monasteru bulgaru est stetiu pesau in su seculu de dexi de is discientis de Santu Giuanni de Rila chi oi est onorau comenti de santu in sa cresia catolica e in cussa de is ortodossus. A pagu a pagu est stetiu ammanniau, e su tempus chi dd’at donau fama e gloria est intru de is seculus de doxi e de catodigi. S’invasioni de is otomanus, in su 1378, ddu at betau a terra. Intremesu de sa dominatzioni turca, a dogna manera, est stetiu unu logu aunia sa cultura bulgara est sempiri tenta in vida, ma de su seculu de cuindixi est torrau a nasciri. Ma, su tiaulu fait is pingiadas e is crobetoris puru e in su 1833 unu fogu dd’at torrau a cinisu. Is bulgarus non si funt perdius de animu e dd’anti torrau a fraigai, cun su dinari de is famiglias bulgaras prus de importu, in sa forma chi connosceus oi. Sa prenda prus manna e de valori chi si connoscit de su Monasteru de Rila esti s’iconostasi de oru, acingiada cun trintasesi scenas de sa bibbia. Su foras de sa cresia est prenu de pintadas, giai ca fudi credentzia becia ca unu logu chena ornamentus fudi unu logu aunia su Tiaulu podiat imbucai. Chi ses femina e chi andas in s’istadi arregoda ca est meglius, po imbucai a intru, de tenni cambas e palas imboddiadas. Ndi balit sa pena a ddu bisitai, finas feti una orta.

 

 

 

 

Màuru Mura

 

 

 

Cenarba, su cincu de cabidanni de su 2025

 

 

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – Imprentas 2024-2025. Legge Regionale 22/2018

 

 

Ativadi apariciada cun s’agiudu de sa Regioni Sardigna – Imprentas 2024-2025. Lei Regionali 22/2018

 

 

Foto: https://en.wikipedia.org/wiki/File:World_Heritage_Sites_in_Bulgaria.png