Assentai custa data: 7 de Mesi de idas de su 2007. Po totus is amantiosus de sa pitza napoletana est una data chi mai ant a scaresciri. Difatis, cussu seti de su Mesi de idas, in dd’una isuledda de sa Corea de basciu, sa comissioni de s’Unesco s’est atobiada po donai is imbucadas noas a sa lista de is Prendas oralis e imateriali de s’Umanidadi. E in cussu matess’annu, intru de atras candidaduras, est stetia acetada cussa de s’arti de is pitzaiolus napoletanus. Giai scieus ca is napoletanus funt maistus in su festai, ma cussa orta, comenti s’est connota sa nova, sa festa est stetia manna de averas. Ma non feti is napoletanus ant festau. Dd’anti fatu finas is pitzaiolus de totu su mundu. In facebook, si ligiat in s’acaunt de si pitzaiolus: “S’arti mia est prenda de s’unesco.”
Cuasi una liberatzioni sociali po una categoria chi oi, in s’ambienti, seus lompius a bolli beni meda, comenti chi fessidi una divinidadi. Ma, de non scaresciri, ca finas a calencunu tempus a immoi fut cunsiderada a is livellus prus bascius de is classi socialis. Unu trabagliu chi beniat biviu comenti un’umiliatzioni de parti de chini ddu faiat e ddu naraiat finas chena peruna bregungia. O sonumancu custu est su contu chi benit portau a innantin oi puru.
Chi deu m’arregodi, finas chi non soi aici beciu, sonumancu in Napoli e in is orus su pitzaiolu no adi mai biviu custu signu sociali chi oi si cicat de ammanniai comenti un’eredidadi de is tempus andaus. Antzis, in d’una citadi aunia is pitzerias funti una meca e de prus puru, fudi cuasi impossibili a non tenni un’amigu o unu parenti chi non fessit pitzaiolu. E po custu, in donnia, su scioberu de sa pitzeria aunia andai determinaiat totu. “Andaus a inigui, ca su pitzaiolu ddu connosciu”, si naraiat, cun aria de garantzia. O boleus chistionai de su importu mannu chi su pitzaiolu donaiat a su locali etotu? Bastaiat a ascurtai: Candu mudat su pitzaiolu mudat finas sa pitza”, o ancora: “Eh, si bidi ca cussu pitzaiolu si nd’est andau, sa pitza no est prus comenti a innantis”.
Funt totus fueddus cun is calis su mundu de sa pitza de oi, chi est abituau a ponni in is altaris is fenomenus mediaticus de oi, fait is contus a livellu natzionali. Ma, sonumancu in Napoli, at sempiri rapresentau sa vida de dogna dì. Una cuotidianinadi chi non poniat is pitzaiolus in perunu altari. Ma nemancu ddus poniat in is orus de sa sociedadi, comenti sa retorica de oi nosi bolit fairi creiri. De atru cantu, unu pitzaiolu napoletanu, chi in is annus passaus, andaiat a cicai trabagliu in sa parti de sus de s’Italia o in calencuna natzioni strangia, non beniat bistu beni meda, e nemancu chi fut un’artista de sa pitza. Fut unu comenti de atrus e prus de una orta depiat calai puru de calidadi cun sa pitza chi a sa genti no andaiat beni. Dde nai un’atra cosa puru: s’atentzioni manna in pissu de sa pitza napoletana, foras de Napoli, non est chi ci siat de meda, de seguru a pustis de sa difusioni. E po chini ddu adi trabagliau est stetiu unu processu istentosu.
Candu su ministru beciu de is politigas agricolas Alfonso Pecoraro Scanio iat pensau a sa candidadura de sa pitza napoletana comenti prenda de s’Unesco, inderetura assotzius de pitzaiolus si funt fatus a innantis po donai una manu de agiudu. Massimamenti is dus sotzius, chi de sempiri funti rivalis, cussus de su AVNP, chi est s’acronimu de Associazione Verace Pizza Napoletana e cussus de su APN, chi bolit nai Associazione Pizzaiolo Napoletani, chi s’ant fatu fortza paris po su matessi obietivu. Sa pensada, portada a innantis in annus e annus in totu su mundu, ce dd’at fata a ndi boddiri prus de dus milionis de firmas: mai si ndi funt arregortas aici meda po una candidadura a s’Unesco.
Màuru Mura
Giobia, su cuatru de cabidanni de su 2025
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – Imprentas 2024-2025. Legge Regionale 22/2018
Ativadi apariciada cun s’agiudu de sa Regioni Sardigna – Imprentas 2024-2025. Lei Regionali 22/2018
Foto: https://www.mozzarelladop.it/larte-del-pizzaiolo-napoletano-e-patrimonio-unesco-il-consorzio-ora-comincia-una-nuova-storia
