Calaus unu pagu prus in basciu po lompiri in Palmi, po chistionai de sa Varia di Palmi. Custa est una festa popolari catolica chi in Palmi intregant a Maria Santissima de sa Sacra Lettera, patrona de sa citadi, s’utimu dominigu de austu. A innantis si faiat dogna pariga de annus, ma de candu sa Varia est prenda de s’Unesco immoi si fait dogn’annu. De seguru sa festa est sa prus manna e cussa cun prus importu de sa Regioni Calabria.

Sa Varia est unu carru mannu mannu chi rapresentat s’universu e s’atziada in celu de sa Vergini Maria. In pissu de su carru, chi tenit un’artaria de seixi metrus e benit portau a palas de duxentus Mbuttaturi, agatant logu ominis e feminas chi faint sa figura de Nostra Signora, de Deus, de is apostulus e de in angilus. De importu mannu, po sa fidi in sa Vergini, est sa processioni chi tenit logu sa dì a innnatis de sa bessida de sa Varia po is orrugas. A aprontai totu sa festa ci pensat s’aministratzioni comunali de Palmi, cun s’agiudu de sa provincia de Regio Calabria, de sa Regioni e de is istitutzionis religiosas. E su 1900 a oi sa Varia at tentu gratificatzionis medas, feti po nai est bessia in sa copertina de sa Domenica del Corriere e at tentu unu francubullu de s’Istitutu Poligrafico e de sa Zecca de su Stadu. Si narat ca a dda biri in sa festa de su 2013 ddue furint 180.000 personis, intru de ominis, feminas, becius e pius. Numurus spantosus de averas.

Poneus a un’ala sa Varia e andaus a biri, bessendu unu pagheddu de sa Calabria, e connosciri sa Festa dei Gigli de Nola, in Campania. Custa est una festa popolari e catolica chi si fait in Nola dogn’annu in ocasioni de sa festividadi patronali integada a Santu Paulinu. Cun custa festa sa genti de Nola arregodant sa torrada in citadi de Ponzio Meropio Paolino de sa presonia a suta de si manus de is barbarus, totu sussediu in sa prima metadi de su seculu V.Sa dominicu a pustis a su bindidus de lampadas de dogn’annu si fait sa festa, balit a nai sa processioni ballerina de otu Gigli prus una strutura prus bascia a forma de barca chi est su simbulu de sa torrada a bidda sua de Santu Paulinu. Is obeliscus de linna pigant su nomini de is sotzius de is artis e de is mestieris. Una infat ude s’atra funt: Ortolanus, Salumieris, Betolieris, Paneteris, Becaius, Sabateris, Fabrus ferraius e maistus de pannu.

Is Gigli e sa Barca baddant in d’unu caminu in sa parti prus antiga de sa citadina cun musicas originalis o pigadas de is cantzonis napoletanas, italianas e internatzionalis prus traditzionali, sonadas de sa banda musicali chi s’agatat in sa basi de sa strutura.

Sa manifestada durat totu sa d’. A mengianu is gigli e sa Barca benint portaus in sa prassa de su Duomo, chi est sa prassa prus connota de Nota, aunia su Piscamu beneigit totu. De su pusti prangiu finas a orbescidorgiu de su lunis is struturas e is “cullatori” chi ddus ant portaus donant vida a provas de abilidadi e de fortza.

 

 

 

Màuru Mura

 

 

 

Lunis, su binticincu de austu de su 2025

 

 

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – Imprentas 2024-2025. Legge Regionale 22/2018

 

 

Ativadi apariciada cun s’agiudu de sa Regioni Sardigna – Imprentas 2024-2025. Lei Regionali 22/2018

 

 

Foto: https://turismo.reggiocal.it/lo-spirito-religioso/la-spiritualita-nel-territorio-reggino/la-varia-di-palmi