Oe est una die fea pro sa Sardigna. De dolu e de amargura. Bachis Bandinu, babbu mannu de sa cultura sarda, est mortu erinote in s’ispidale de Terranoa. Dae calchi mese fit gherrende contras a una maladia chi in pagu tempus si che l’at leadu. Pro pius de 60 annos est istadu lughe e ghia pro sos chi tenen in coro sa terra nostra. Nemos, pius de issu, est resessidu a intrare in sas àndalas cuadas de s’identidade nostra, a cumprendere su giambu de sa sotziedade de pastores e massajos in relata cun sa sotziedade impressida de sos tempos modernos, a ponner a cunfrontu “locale” e “globale”. Argumentos chi connoschiat bene e manizaiat cun analizos semper friscos e originales. Semper in prima linea, cun boghe lìbera e sinchera, contras a sos bardaneris de sa sienda ambientale e a sos mortores de sa cultura sarda.
Dae pitzinnu minore, finas a cando sos pilos si sun fatos canos, at gherradu pro dare valore a sa sienda culturale de sa terra nostra cun sos iscritos e cun sa paraula. Si podet narrer chi non b’apat ‘idda in Sardigna chi no lu connoschiat. Sa oghe sua e sa manera de faeddare fin carignos de sabidoria pro chi teniat sa bonasorte de l’iscultare. M’est capitadu paritzas boltas de l’intèndere, umpare a babbu a tiu Juanne Lilliu, a Frantziscu Masala, Fernando Pilia, Placido Cherchi. Una truma de intelletuales chi ziraian totu sos zassos de Sardigna pro faeddare de limba, cultura, traditziones, ambiente, poesia.
Sos arrejonos suos fin semper un’ispantu, una funtana bundante de bideas noas chi daian sa crae pro intrare in sas pizas pius fungudas de sas chistiones de pius importu pro sa terra nostra. Li piaghiat a faeddare in sardu cun sa limba imparada dae pitzinnu minore in Bitti, sa ‘idda inue fut naschidu su 22 de frearzu de su 1939 ca sa limba , pro Bachis, fit su primu signale de s’identidade nostra. “Cando morit una peraula est comente chi si nd’istudet un’isteddu – at iscritu in sos primos annos 2000 in su in su libru Lettera a un giovane sardo – cando morit una limba nde falat su chelu”. E propriamente a sos zovanos chircaiat de fagher a cumprendere s’importu de amparare s’identidade insoro pro si poder cunfrontare chena timòria peruna cun sos ateros pitzinnos de su mundu. Como non b’at a ‘esser pius Bachis a nos dare consizos e indicos. Ma sa sienda chi nos at lassadu nos at azuare in su tempus benidore a dare amparu a custa terra malefadada.
Adiosu Bachis, gràtzias pro s’amistade e sos imparos chi nos as dadu.
Pier Sandro Pillonca
