Sa chi comintzamus a imprentare in custu nùmuru de Làcanas est una de sas ùltimas garas de sa vida de Remundu Piras: gara fora de istajone cun Peppe Sozu in Nébida. Custu esordiu est una proa de calidade alta de criassione poetica chi duos de sos mezus cantadores de tota s’istoria de sa poesia a bolu dan in sas primas dies de su 1978, cnado su tempus de Remundu Piras fut a prope a sa congruida. Sun 42 otavas in totu, un esordiu longhitu e arrejonadu a primore. A s’avreschida de s’annu 1978 tiu Remundu Piras teniat 72 cumpridos e tiu Peppe Sozu 63.

 

 

Esórdiu

 

 

1. Sozu (1’13”)

Àteras tantas boltas apo tentu

deo a Nébida invitos po una gara.

Ma sa fortuna mi est bistada avara

non batinde s’idea a cumplimentu.

Però est arrivadu su momentu

de nos bìere puru inoghe in cara.

E ti nd’’ato faghinde connoschéntzia

su saludu ’e sa prima riveréntzia.

 

 

2. Piras (1’01”)

Nébida, a benner a bider a tie

una die de màchina chi joghe

de partire a s’avréschida ’e sa die

cando su sole est bessinde in sa foghe.

Su chi bi cheret da inoghe a inie

da inie bi cheret a inoghe.

No chelzo sa distàntzia a medire

ma ’enzo unu saludu a ti ’atire.

 

 

3. Sozu (1’09”)

Ma su viaggiu no est un’azaldu

oe chi sun bolende a s’infinitu

po gai chi a cantare a custu situ

so de s’edade arrividu in ritaldu.

E non podind’arrivare in tempus caldu

organizan sa gara in tempus fritu.

Gai faghimus intro su salone

com’una gara fora de istajone.

 

 

4. Piras (1’06”)

S’annu setantasete s’est colcadu

su setantoto si ch’est postu susu

e-i sa Parca ballende su fusu

su filu de cust’annu at comintzadu.

Sete dies ja nd’apo initziadu,

s’’ischit chi como nd’apo unu in piusu.

Però si che la passo bene o male

sos contos los faghimos a Nadale.

 

 

5. Sozu (1’10”)

Si s’annu setantoto amos connotu

isperamos de ’idere a Nadale.

Ma su tempus po legge naturale

mai lu podet frimmare su motu:

isse est sempre continu impartziale,

nos bidet totu e nos controllat totu.

Mai allenat su passu ne si arreat

ma unu a unu a nois si che leat.

 

 

6. Piras (1’00”)

S’ómine sempre a contare est avetzu

e-i su tempus goi lu caretzat.

Cust’unnu, narat, est bellu unu petzu

ma non s’ischit s’a nois nos dispretzat.

A Nadale li namos s’annu ’etzu

però su tempus, tzeltu, no imbetzat.

Nois betzu li namos in Nadale

che chi esserat s’annu un’animale.

 

 

7. Sozu (1’06”)

Est tzeltamente una cosa ilbagliada

chi s’ómine contende si est illusu

ca a da chi che passat un’annada

un’annu in palas nos che ponet susu.

Ma s’era sua non est imbetzada

ca caminat e curret de piusu.

Penso no est a tretu ’e si finire

ne arrivimos mai a lu sighire.

 

 

8. Piras (58”)

Un’annu est comente una tatza

chi si pienat a ticu po ticu

oras cun dies calan a limbicu

chida e mese ’e che colare in catza.

S’ómine est de continu in cuss’aficu

si crêt de s’annu ’e sa matessi ratza.

Duncas sa morte no est unu dannu:

comente moris tue, morit s’annu.

 

 

9. Sozu (1’09”)

Su tempus curret fin’a s’infinitu,

a nois non nos s’usat riggualdu.

Po gai cando s’ómine est aflitu

isperat arrivare pius a taldu:

pregat in presse a finire su fritu,

pregat in presse a finire su caldu.

E preghende s’abbréviat sa vida

e de gai in presse la ’iet finida.

 

 

10. Piras (40”)

Tue non ses unu veru deritu,

l’as isbagliada chena riggualdu:

no est chi siat s’ómine un’aflitu

ma sempre in sas bideas est testaldu.

Cando li ’enit fritu cheret caldu,

cando li ’enit caldu cheret fritu:

sa debbilesa umana est totu gai

chi su chi tenet non lu cheret mai.

 

 

11. Sozu (59”)

Si no nos semus cumpresos ancora

deo torro a sa própia filada.

Da chi in presse che passat s’annada

nos iscavamos de fossa una cora

che chie est tribagliende a sa zornada

pregat in presse a che passare s’ora.

Ch’est tropu longa si nde meravizat,

chi faghet dannu a isse non si abbizat.

 

 

12. Piras (53”)

No, chi s’omìne a durare pregat

e ca cheret durare tistiminzat.

Però sa terra de inue istaminzat

de ch’istare perpetû li negat:

su ferru si ruinzat e non segat,

su ’idru segat ma non si ruinzat

Però sa terra cumpatit sa lua:

a dognunu sa debbilesa sua.

 

 

13. Sozu (1’10”)

Un’ómine trabagliat e produet

istende die e note in avolotu:

totu sos frutos da sa terra suet

e frutos nde produet a fiotu.

Palte ’e sa cosa in terra si distruet

però su tempus cumbatit a totu:

ch’est pius folte ti lu manifestat,

totu distruet, solu isse che restat.

 

 

14. Piras (48”)

E puru in su chi naras no bi creo,

fin’a-i como non l’apo permissu.

Su tempus nos iscavat un’abbissu

a da chi che ruo intro mi lu leo

però no nelzas chi che passo deo,

comente passo deo passat issu.

Ognunu tenet sos lìmites suos

e naro chi passamos totosduos.

 

 

15. Sozu (52”)

Sa risposta ti torro rie-rie

cun su sólitu meu bonumore.

Però t’abbiza chi est superiore

ch’est distruinde a pagu-pagu a tie:

sa conca jughes bianca che nie,

issu invece non cambiat colore

ca incanidu non parit ancora:

est  friscu e forte che-in sa prim’ora.

 

 

16. Piras (50”)

Nachi dêt incanire un’indevidu,

Peppe crêt chi indevinada l’ada.

Deo su tempus mai l’apo ’idu

e colore perunu si mi dada:

proa a mi narrer ite color’ada,

s’est grogu, biatu o coloridu.

Po cussu no incanit naras gai

ca su colore non l’as bidu mai.

 

 

17. Sozu (52”)

Non penses chi mi ch’as bogadu a fora

si sos colores pones a cunfrontu.

Tue ’e sos annos ti faghes su contu,

issu imbetzadu ja non b’at ancora

e tenet su colore ’e s’aurora

e tenet su colore ’e su tramontu.

A su sero si colcat conchi-canu

poi est nieddu a s’àteru manzanu.

 

 

18. Piras (1’05”)

Ma su tempus est, nachi, in dogni logu

in colore de ària e de nie.

Ma s’est nieddu, s’est ruju o s’est grogu,

Peppe, no podes narrer tue a mie.

A fàghere de frases unu jogu

chie non l’ischit ja narat gasie.

(Ma) no bi lu dias a piaghere tou:

proa a mi narrer su colore sou.

 

 

19. Sozu (55”)

Deo ti l’apo nadu su colore

chi de variedades est pienu.

In sas nues movinde sentza frenu

bi at iscuru e bi notas lugore:

colore ’ilde e colore ’e fiore

poi lu ’ides in colore ’e fenu.

Ma da chi ’e fenu est su tramontu sou

poi torrat a elva ’e bell’a nou.

 

 

20. Piras (53”)

(Ma) s’elva fiore est su materiale

ch’’idimos de aera e de terrinu.

Totucantu su regnu vegetale

fiorit e ispozat dae sinu

però non est su tempus, custu est tale,

su tempus at un’àteru destinu.

E non bi deghet, no, su narrer tou

a narrer: cuss’est su colore sou.

 

 

21. Sozu (46”)

M’a ite as a sighire su murrunzu

ch’ogni colore ti paret istranu?

Bi est s’aera in colore ’e brunzu,

est niedda cand’’enit s’uraganu,

sas piantas si ’estin in beranu

e da poi s’ispozan in s’atunzu.

E fina incue su colore as bidu

da ch’at totu sas fozas ingroghidu.

 

 

22. Piras (47”)

Da igue su tempus ch’est lontanu,

cussu est fenòmeno e l’amos ischidu:

in terra, in mare, in su campu ’e Uranu

lu ’ides pàllidu e gai coloridu.

A su tempus no podes narrer canu

prite mancu sa conca no l’as bidu

e sempre unu mistériu rimanit

e non li podes narrer chi s’incanit.

 

 

23. Sozu (56”)

In su tramontu as bidu sa foltuna

e penso chi aggregare bi lu pote.

Su colore ’e su sole o de sa luna

da su tempus la tenet cussa dote.

Arrivat su rellozu a mesanote

e poi torra inìtziat a sa una:

issu ’e cussu si dêt sodisfàghere

invece tue non lu podes fàghere.

 

 

24. Piras (41”)

Deo non mi so mancu sutamissu,

su tempus mezus de me no lu creo.

Deo sempre in sa terra che so fissu

e oriolu pagu mi nde leo.

Tue mi naras chi sempre ch’est issu

e comente ch’est issu che so deo:

tue ’ides su tempus note e die

coment’’ides a issu ’ides a mie.

 

 

25. Sozu (57”)

Ma no a isse cun sos pilos canos

comente lu ses tue a palte ’e sero

poite imbetzan sos chi sun giovànos

e deo ’e sa ’etzesa mi dispero.

Ana lassadu s’era ’e sos romanos

e torran a paltire dae zero

initziende s’era ’e su Messia

però su tempus sempre est unu ebbia.

 

 

26. Piras (46”)

Su tempus nachi est unu, e veridade

ja creo siat, e non b’at ispantos.

Su tempus est unu, nois semus tantos

s’ómine est in sa comunidade:

est destinadu po s’eternidade

ca Deu at fina chélfidu sos santos.

E-d-est eternu s’ómine immortale

ma su tempus est solu temporale.

 

 

27. Sozu (51”)

Ma temporale a momentu oportunu

mi l’ispiega e dami unu consolu.

Iss’in totue est caminende a bolu

e sos umanos fatu de isse sunu.

Ma ammentatinde ch’isse est sempre solu

o nos che leat totu, a unu a unu:

a morrer a nisciunu non piaghet

ma su tempus a totu nos la faghet.

 

 

28. Piras (39”)

Bae, chi deo no nd’apo oriolu

e apo creschidu e moltiplicadu.

Custu tempus mi faghet fina dolu

ca unu fut e unu est restadu:

fut unu sempre e restat unu solu

puite non s’est mancu cojuadu.

Ma si si fiat cojuadu, creo,

aumentadu ja aiat che deo.

 

 

29. Sozu (49”)

Mi, faeddende non so in aràbbu

in sas frases chi so ’oghende a pizu.

Tue ’enis de sos brios a s’acabbu

ma iss’est sempre friscu che unu lizu.

Tenes rejone: no at tentu fizu,

però ancora si agatat su babbu:

ch’est a facia a sa terra, facia a sole

e bisonzu no at de tenner prole.

 

 

30. Piras (36”)

Sì, su babbu ’e su tempus ja est Deu

imaginare deo lu creia

ma non si leat perunu recreu,

no at amore e mancu fantasia.

E Deu no est babbu sou ebbia,

ti fat’ischire: est puru babbu meu.

Si li so fadre no so sutamissu

ca poto ispaconare cant’’e issu.

 

 

31. Sozu (47”)

Si de ispaconare mi das prou

a fiancu ’e dogn’àteru indevidu,

però da chi ses tue ’énnidu a nou,

ammenta, babbu tou est isparidu.

Tue ses imbetzadu e incanidu

po lassare su postu a fizu tou

ma isse est dominante in dogni sede,

no at bisonzu ’e tronos po s’erede.

 

 

32. Piras (44”)

Deo li tenzo pagu riggualdos

e non m’ispantan sos bàntidos tuos.

S’ómine lassad’at sos fizos suos

e sun legìtimos e non sun bastaldos:

nois innanti-innanti fumis duos

e oe semus tantos milialdos.

Però su tempus tou no est gai,

issu non creschet ne mìminat mai.

 

 

33. Sozu (52”)

Su tempus ch’est in punta ’e ogni serra,

non at paura ’e fritos ne de caldos:

antécipos non tenet ne ritaldos,

sa fritza ispacat s’ora perra-perra.

E nois semus bator milialdos

ma nos che ponet totu suta terra

ca tenet de ’ochire su permissu

ma tue invece no bochis a issu.

 

 

34. Piras (40”)

S’ómine pro l’’ochire non protestat

ca a lu ’ochire est unu e paret feu.

Si molzo deo restat fizu meu,

deo mi ch’ando e issu allegru restat.

Si ’oco su tempus ja divento reu,

si nde ’oco unu ja non bi nde restat

Goi mi campo, divelto e m’ingrasso

e ca est unu solu ja lu lasso.

 

 

35. Sozu (53”)

A sa rejone non sias aversu,

mira ’e su tempus su passu costante:

a da chi su terrinu fit sommersu

no ch’aiat in terra un’abbitante,

però isse fit biu e dominante

in giru peri totu s’universu.

E at a sighire su própiu motu

si sos umanos isparimos totu.

 

 

36. Piras (39”)

No podes narrer, no, chi fut vivente

e mancu moltu igue non ti onoro.

De vida e morte non contat niente

sensibbilidade non bi nde assaboro

ca su tempus non giughet una mente

e nemmancu possedit unu coro.

Po una cosa ’e nudda ja lu leo

prite no amat ne pensat che deo.

 

 

37. Sozu (46”)

Ne mente, ne biancu e ne nieddu

de colore mi cheres ammitìre

però bi torras che cando piseddu

in fascas fis ancora e in bestire.

Ogn’ómine est girende su chelveddu

si lu poterat su tempus sighire

ma su tempus est caminende assai

e-i s’omìne non lu sighit mai.

 

 

38. Piras (46”)

Deo como ti poto dare prou,

tue lu ses pighende a su trofeu.

Su tempus no est, no, cumpagnu meu

puite est a visione e prou.

Naras chi deo ponzo fatu sou

chi sempre apo leadu cuss’impreu.

Tando su tempus est sempre cun megus

o siat a denanti o a dasegus.

 

 

39. Sozu (53”)

Poite in isse ses chilchende apozu

caminende in su própiu binàriu?

Ispiega a sa zente e puru a Sozu

poite fatu ti as su calendàriu,

poite as comporadu su rellozu

dogni die po connoscher s’oràriu?

Da s’aurora fin’a su tramontu

sempre ’e su tempus ses faghinde contu.

 

 

40. Piras (40”)

Deo mi nd’’ogo su rolozu igue

e abbàido ca tempus mi nde leo

ca tantu sempre cumando in totue,

da nemos cumandadu non mi creo.

Su rolozu non l’asa fatu tue:

da chi fatu non l’as, l’apo fat’eo.

Ma si tue as fortza ’e coro e mentale

proa a nde fagher unu eguale.

 

 

41. Sozu (52”)

A sa fine s’esórdiu nde ’ato

tantu cussu non passat a s’istória.

Ma deo so imbetzende e bi pato,

su tempus mi distruet sa memória.

Sos augùrios a tie ti fato

chi tenzas cun su tempus sa vitória.

Però eternu un’ómine non campat:

ammentatinde, su tempus ti trampat.

 

 

42. Piras (42”)

Fino, ma est una conca ’e chibudda

su tempus, est arcanu e-d-est ignotu.

S’ómine cando est chelveddos de pudda

in su tempus su prìntzipe at connotu:

su tempus no at fatu mai nudda,

nois li namos ch’issu at fatu totu

e bantamos cun ais e cun ois

su méritu chi l’amos dadu nois.